Chemsex คือการใช้สารบางชนิดก่อนหรือระหว่างกิจกรรมทางเพศ เพื่อเพิ่มความรู้สึกทางเพศหรือทำให้กิจกรรมยาวนานขึ้น ความเสี่ยงอาจเกี่ยวข้องกับฤทธิ์ของสาร การตัดสินใจ ความสามารถในการให้ความยินยอม และช่องทางสัมผัสเชื้อ ไม่ใช่เพียงเรื่อง HIV อย่างเดียว ตามคำอธิบายของ Northumbria Healthcare NHS
Chemsex ไม่ใช่อัตลักษณ์หรือสถานะ HIV
คำนี้มักปรากฏในบริบทสุขภาพของชายเกย์ ไบเซ็กชวล และชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย แต่การใช้สารร่วมกับกิจกรรมทางเพศเกิดในกลุ่มอื่นได้เช่นกัน ตามข้อมูลของ Berkshire Healthcare NHS การเป็น LGBTQ+ ไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นมี Chemsex และการมี Chemsex ก็ไม่ได้บอกว่าบุคคลนั้นมี HIV
สารที่มักกล่าวถึงและผลต่อสุขภาพ
แหล่งสาธารณสุขสหราชอาณาจักรมักกล่าวถึงสารต่อไปนี้ในบริบท Chemsex รายการนี้ไม่ใช่ข้อมูลความชุกของการใช้สารในประเทศไทย
- เมทแอมเฟตามีน หรือไอซ์: เป็นสารกระตุ้น อาจทำให้หัวใจเต้นเร็ว นอนไม่หลับ วิตกกังวล หวาดระแวง หรือมีอาการทางจิตในบางคน
- เมเฟโดรน: เป็นสารกระตุ้น อาจทำให้วิตกกังวล ตื่นตระหนก หัวใจเต้นเร็ว อุณหภูมิร่างกายสูง หรือชัก
- GHB และ GBL: มีฤทธิ์กดประสาท อาจทำให้ง่วง สับสน ความจำขาดช่วง หมดสติ และหายใจช้าหรือหยุดหายใจ การใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์เพิ่มความเสี่ยงหมดสติ
รายละเอียดข้างต้นอ้างอิง ข้อมูลผลของสารจาก Northumbria Healthcare NHS และ ข้อมูลความเสี่ยงเมื่อผสมสารจาก Berkshire Healthcare NHS ไม่มีวิธีใช้สารที่รับประกันความปลอดภัย และบทความนี้ไม่เสนอขนาดหรือวิธีใช้สาร
ความเสี่ยงทางเพศเกิดขึ้นอย่างไร
สารอาจกระทบการตัดสินใจ ทำให้การป้องกันหรือการดูแลตนเองต่างจากที่ตั้งใจไว้ กิจกรรมทางเพศที่ยาวนานหรือมีการเสียดสีมากอาจทำให้เกิดบาดแผล ส่วนการใช้เข็ม กระบอกฉีด หรืออุปกรณ์ฉีดร่วมกันเป็นช่องทางรับเชื้อทางเลือด รวมถึง HIV และไวรัสตับอักเสบบางชนิด ตามข้อมูลของ Public Health Wales
อย่างไรก็ตาม การใช้สารไม่ได้ทำให้เกิด HIV ขึ้นเอง การรับเชื้อต้องมีการสัมผัสสารคัดหลั่งที่มีเชื้อผ่านช่องทางที่เชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ เช่น เยื่อบุ เนื้อเยื่อที่บาดเจ็บ หรือเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง จึงไม่ควรประเมินความเสี่ยงจากหน้าตา อัตลักษณ์ หรือคำว่า Chemsex เพียงอย่างเดียว ดู คำอธิบายช่องทางการแพร่ HIV ของ CDC
ความยินยอมเป็นเรื่องสำคัญ
ผู้ที่หลับ หมดสติ หรือได้รับผลจากสารจนไม่สามารถตัดสินใจได้ ไม่สามารถให้ความยินยอมทางเพศได้ ตาม ข้อมูลเรื่องความยินยอมของ Northumbria Healthcare NHS การเข้าร่วมปาร์ตี้หรือใช้สารไม่ใช่ความยินยอมต่อกิจกรรมทางเพศทุกอย่าง การพูดคุยขอบเขตช่วยให้เข้าใจความต้องการกัน แต่ไม่ทดแทนความยินยอมในขณะนั้น
ทางเลือกเพื่อลดความเสี่ยง
- ถุงยางและสารหล่อลื่น: เป็นทางเลือกประกอบการป้องกันและลดการเสียดสี แต่ไม่ป้องกันอันตรายจากฤทธิ์ของสาร
- PrEP: เป็นยาป้องกัน HIV ก่อนสัมผัสเชื้อสำหรับผู้ไม่มี HIV การเลือกใช้ขึ้นกับการประเมินและแผนติดตามของบุคลากรสุขภาพ ไม่ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นหรือการใช้สารเกินขนาด
- อุปกรณ์ฉีดที่ไม่ใช้ร่วมกัน: ช่วยหลีกเลี่ยงช่องทางรับเชื้อจากการใช้เข็มและอุปกรณ์ฉีดร่วมกับผู้อื่น
- การปรึกษาเรื่องสารและยาที่ใช้อยู่: สารบางชนิดอาจเกิดปฏิกิริยากับยารักษา HIV ข้อมูลชื่อสาร ยา และอาการช่วยให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินได้ตรงขึ้น ไม่จำเป็นต้องปรับยาด้วยตนเองเพื่อให้เข้ากับการใช้สาร
ข้อมูลทางเลือกข้างต้นอ้างอิง Berkshire Healthcare NHS, CDC เรื่อง PrEP และข้อจำกัด และ NIH เรื่องการใช้สารและปฏิกิริยากับยา HIV
เมื่อใดเป็นเรื่องเร่งด่วน
หากหมดสติ ปลุกไม่ตื่น หายใจช้าหรือผิดปกติ หรือชักหลังใช้สาร ต้องได้รับความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที อาการเหล่านี้อาจเป็นผลรุนแรงจากสารตามข้อมูล Northumbria Healthcare NHS สำหรับประเทศไทยติดต่อบริการการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 ได้ ดู ข้อมูลบริการฉุกเฉิน 1669 ของโรงพยาบาลระนอง
หากเพิ่งมีเหตุที่อาจสัมผัส HIV: การประเมิน PEP เป็นเรื่องเร่งด่วน เมื่อมีข้อบ่งชี้ควรเริ่มยาเร็วที่สุด ไม่เกิน 72 ชั่วโมงหลังเหตุการณ์ ไม่ใช่รอให้ใกล้ครบเวลา หากเลย 72 ชั่วโมงแล้ว ยังมีประโยชน์ที่จะรับการประเมิน การตรวจ และแผนติดตาม ข้อมูลนี้อ้างอิง แนวทาง PEP ของ CDC สหรัฐอเมริกา ปี 2025 ส่วนสูตรยาและการติดตามในไทยให้หน่วยบริการประเมินตามบริบท
ผลตรวจ HIV ทันทีหลังเหตุการณ์ยังตัดการติดเชื้อจากเหตุการณ์นั้นไม่ได้ เพราะมีระยะที่การตรวจยังไม่พบเชื้อ หาก self-test ให้ผลมีปฏิกิริยาหรือบวก จำเป็นต้องตรวจยืนยันก่อนสรุปการวินิจฉัย ตาม ข้อมูลการตรวจ HIV ของ CDC
หากอยากพูดคุยหรือขอความช่วยเหลือ
หากการใช้สารเริ่มกระทบการนอน อารมณ์ ความสัมพันธ์ งาน หรือรู้สึกควบคุมได้ยาก การพูดคุยกับบุคลากรสุขภาพด้านสารเสพติด สุขภาพจิต หรือสุขภาพทางเพศเป็นทางเลือกหนึ่ง เป้าหมายอาจเป็นการเข้าใจความเสี่ยง ลดอันตราย หรือหารือเรื่องการลดและหยุดใช้ตามความต้องการของแต่ละคน โดยไม่ตัดสินอัตลักษณ์หรือประสบการณ์ทางเพศ
บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลและความรู้ทั่วไป รวมถึงทางเลือกประกอบการพิจารณาของผู้อ่าน ไม่ใช่คำสั่งหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคล ข้อมูลด้านสุขภาพไม่ใช้แทนการวินิจฉัย การรักษา หรือคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ ความเหมาะสมอาจแตกต่างกันตามบริบทของแต่ละคน


